“Politics as a Vocation” – Karl Emil Maximilian “Max” Weber

Karl Emil Maximilian “Max” Weber (1986-1920) là một nhà Xã hội học, Triết học, Luật gia, Kinh tế và chính trị người Đức có ảnh hướng sâu sắc tới các lý thuyết xã hội và nghiên cứu xã hội. Cùng với Emile Durkheim và Karl Max, ông được coi là nhà đồng sáng lập của ngành Xã hội học.

Sau Thế chiến thứ nhất, ông tham gia sáng lập Đảng dân chủ tự do Đức. Weber từng vận động để giành một ghế trong Quốc hội nhưng không thành. Sau đó, vào năm 1919, ông là cố vấn cho các uỷ ban soạn thảo Hiến pháp dân chủ của nước Cộng hoà xấu số Weimar. Ông chẳng may dính phải dịch cúm Tây Ban Nha, và qua đời bởi bệnh viêm phổ năm 1920.

1

“Politics as a Vocation” là cuốn sách bao gồm các bài luận được viết vào năm 1919, trong bối cảnh sự thất bại của Đức trong Thế chiến thứ nhất, và thành lập nước Cộng hoà Weimar. Đây là một tiểu luận có tầm ảnh hưởng lớn và đem lại các dẫn dắt dễ nhập tâm về giới chính trị, quyền lực, lãnh đạo và vai trò của các nhà nước. “Politics as a Vocation” có thể coi là một kinh sách của ngành khoa học chính trị. Max Weber vốn sinh trưởng trong một gia đình kinh doanh gắn bó mật thiết với lợi ích chính trị, sự nuôi dưỡng đó đã hình thành trong ông viễn kiến về một sự vận hành mà chính phủ Đức đáng ra nên thực thi.

“Politics as a Vocation” giúp ta hiểu được về bản chất của chính trị và quy tắc chính trị liên quan đến các nhà nước hiện đại, ghi nhận các khó khăn, biến cố thực tại được tạo ra bởi các quy tắc chính trị. Mặc dù Weber đã chịu ảnh hưởng của triết học Marx và Friedrich Nietzsche, ông đã không tiếp nối luận điểm, cách nhìn của họ về chính trị và xã hội. Các lập luận của Weber phù hợp với một hệ thống trí thức rộng lớn hơn, mà chúng ta thường gọi là Chủ nghĩa tự do.

2

Trong cuốn sách, Weber đưa ra những câu hỏi đơn giản, “Chính trị là gì?”, “Làm thế nào để các chính trị gia phải hành động, để vận hành nước Đức?”. Công trình của Weber dựa trên nguồn tài liệu hàn lâm đa dạng và phong trào tri thức, bao gồm cả các triết lý chính trị cổ điện, hiện đại, và xã hội học. Ngược lại với Marx, Weber đấu tranh cho giai cấp thống trị mạnh mẽ!

Trong “Politics as a vocation”, Weber chỉ ra rằng các nhà nước hiện đại luôn kiếm tìm một kết cấu tổ chức hợp lý nhưng quan liêu; với những nhà lãnh đạo tư sản đầy sức thuyết phục để vận động quần chúng. Weber đưa ra cái nhìn về sự quan liêu đã phát triển ở nhiều nước khác nhau, và cách mà các chính trị gia nên học để trở thành người dẫn dắt. Ông hy vọng có thể đem lại cho độc giả của mình một số kiến thức về mặt chính trị, cũng như giới thiệu các khái niệm mới của riêng mình, ví dụ như “hợp lý hoá” (rationalization).

Với phương pháp lịch sử so sánh, Weber phân biệt “chính quyền truyền thống” (traditional) và “chính quyền pháp lý” (legal). Ông phân biệt “những người sống từ chính trị” (those who live from politics) và “những người sống cho chính trị” (those who live for politics). Ông khơi mào các cuộc thảo luận về những ưu và nhược điểm của hệ thống Tổng thống, Quốc hội lưỡng viện và chính phủ; cũng như nêu ra nhiều ý kiến rằng làm chính trị khó bỏ mẹ.

Các thông tin được Weber cô động và trình bày lại dưới lăng kính khoa học xã hội, được rút ra từ chính các công việc của Weber để đưa ra một bản đánh giá rất sát về chính trị, và các quy tắc chính trị ở nước Đức, thế kỉ XX.

Ông qua đời chỉ 1 năm sau khi ấn bản “Politics as a vocation”, nên bản thân ông chưa được tham gia vào các cuộc tranh luận mà chính mình đã khơi mào.

Cuốn này không thích hợp cho mọi đối tượng, nhưng đặc biệt phù hợp với những đối tượng đang khởi nghiệp mà nhầm lẫn mô hình kinh doanh, đang dần bị bóng ma bureaucracy đè nén mà không hay biết. Đây không phải là thuốc bổ, mà là cháo loãng, đơn giản và tinh tuý nhất để giúp các bạn nhu cầu tối thiểu nhất.

Leave a Reply